روان است و در آن جاويد باشند و خانه‌هاى خوب داشته باشند در بهشت‌هاى عدن با رضوان از طرف خدا كه بزرگتر است ، اين است آن كاميابى بزرگ » . و راجع به اهلِ وعيد : « خدا به منافقين و منافقاتِ كفار وعدهء آتش دوزخ داده كه جاويد در آن بمانند همان بسِ آنها است و خدا آنها را لعنت كرده و براى آنها است عذابى برجا » . و نيز در همان سوره است كه فرموده است : « و ديگرانى به گناهِ خود اعتراف كردند » طبرسى گفته : يعنى از اهل مدينه و يا عرب‌هاى ديگر به گناه خود اعتراف كردند و راجع به منافقان نيست . « لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً » يعنى عاجزند از هجرت به مدينه چون خرجى و وسيله ندارند و چاره‌اى هم ندارند و راه نجاتى از شهر مكه ندارند اينانند كه بسا باشد خدا از آنها درگذرد چون در ترك هجرت معذورند ، اين تفسيرِ مفسران است ولى بنا بر تأويل امام يعنى تواناى فهميدن و پذيرش از روى دليل براى كفر و ايمان ندارند چون ابله و كم‌خردند و اين از بطون آيه است و ممكن است ظاهرِ آيه هم شامل آن باشد و در مكه كسانى از اين قبيل وجود داشته‌اند . امّا اعراف ، در سابق تفسير شد و برخى مفسران آن را به باروئى ميان بهشت و دوزخ تفسير كرده‌اند كه در قول خدا بيان شده ( 13 سوره حديد ) : « ميان آنها باروئى زده است كه درى دارد » و اعتراض شده كه چه نيازى است به بارو بهشت بالاتر از آسمانِ هفتم است و دوزخ در اسفل السافلين است و جواب گفته‌اند دورى مسافت منافاتِ با بارو ندارد و اين بارو پائين و بالا دارد و بر بالاى آن مردانى باشند كه هر كس را از رخساره بشناسند و خدايشان بر آن جاى بلند نشانده تا شرافتِ آنها را عيان سازد و تا از آنجا بر مردم مشرف باشند و بر احوال خلايق مطلع گردند و آنان چنانچه در دنيا گواه بر اهل ايمان و اهل كفرند و بر اهل طاعت و اهل معصيت همين طور در آنجا بر آنها گواهند و خدا آنها را به اعلا درجات بهشت منتقل سازد و در پائينِ اعراف